انواع اعتبارات اسنادي :

اعتبارات اسنادي معمولاًبر دو نوع هستند : اعتبارات اسنادي قابل برگشت و غير قابل برگشت .

اعتبارات اسنادي قابل برگشت ( Revocable Credit )
اين نوع اعتبارات پس از ابلاغ به بانك كارگزار ميتواند بر اساس درخواست متقاضي از بانك خريدار و بدون اخذ مجوزي از جانب فروشنده / توليد كننده كالا قابل فسخ و ابطال باشد ! روشن است اينگونه اعتبارات هيچگونه تعهد ومسئوليتي را نيز براي بانكهاي گشاينده L/C بهمراه نداشته وتا زمان دريافت اسناد و پذيرش آنها توسط بانك گشاينده اعتبار قابليت برگشت پذيري بقوت خود باقي خواهد ماند !
بديهي است ، استفاده از اينگونه اعتبارات به هيچ وجه به فروشندگان توصيه نگرديده و معمولاً بانكهاي درگير اعتبارات نيز از قبول و ثبت سفارش يك چنين اعتباراتي عدول خواهند نمود .

اعتبارات اسنادي غير قابل برگشت ( Irrevocable credit )
اين نوع اعتبارات درست برعكس شرايط بند الف بوده ودربردانده تعهد بلا فسخ و بلاعزل بانك گشاينده اعتبار ميباشد ، و بنوعي پرداخت وجه اعتبار را در قبال مبادله اسناد بدون عيب و نقص را در سررسيد معين طبق شرايط و ترم اعتبار تضمين مي نمايد .
بديهي است اين نوع اعتبارات را بدون اخذ و موافقت فروشنده و نيز بانك ذينفع اعتبار به هيچ عنوان نمي شود يكجانبه ابطال و يا اصلاح / تغيير شرايط ( Amendment ) نمود .
جهت مزيد اطلاع معمولاً بانكها حين گشايش اعتبارات اسنادي و ابلاغ آن به بانك كارگزار موارد فوق الذكر را صراحتاً در متن L/C قيد مينمايند براي مثال به متن ذيل توجه شود :
Hereby we open an irrevocable , Unconfirmed and non transfereble letter of credit in your favour …
كه حتي الامكان به شرايط فوق بايستي عنايت داشت .

>بالا<
يك نكته مهم

حين گشايش اعتبارات اسنادي در بانكهاي عامل كشور و باصطلاح ابلاغ اعتبارات در ( بندهاي الف و ب ) حتماً ميبايستي مسئله تاييديه اعتبارات فوق رانيز روشن نمود ، زيرا نوع L/C ها موقع گشايش و ابلاغ اعتبار به بانك كارگزار ، تائيد شده ( Confirmed L/C ) و يا اينكه بصورت تائيد نشده ( Unconfirmed L/C ) خواهد بود و همانطوريكه از معاني جملات روشن است در اعتبارات تائيد شده ( Confirmed Irrevocable Credit ) بانك گشاينده اعتبار ضمن اضافه نمودن تائيديه خود به اعتبار متعهد ميگردد تا در سررسيد L/C مطابق با شرايط اعتبار پرداخت نمايد كه در اين حالت علاوه بر اينكه ذينفع ( فروشنده ) از تعهد پرداخت بانك خريدار اطمينان حاصل ميكند ، بلكه بانك دريافت كننده اعتبار در خارج از كشور نيز تعهدي موازي و مستقل از بانك گشاينده اعتبار براي تعهد / پرداخت وجه در قبال فروشنده را متعهد ميگردد ، كه مسلماً براي فروشنده كالا ، مطلوبيت خاصي را ايجاد و ضرايب امنيتي را مهيا نموده و عملاً هر گونه ريسك هاي سياسي و... را از ابين ميبرد .
بديهي است ، بانكها براي تائيد اعتبارات يادشده با عنايت به تعرفه داخلي بانكها در صدي را نيز بعنوان هزينه تائيد اخذ مينمايند .

با توجه به توضيحات فوق واضح و روشن خواهد بود كه بر عكس شرايط يادشده در ابلاغ اعتبارات اسنادي تائيد نشده بانكها بدون هرگونه مسئوليتي نسبت به گشايش اعتبارات اسنادي اقدام ، كه مسلماً بانكهاي عامل هيچگونه تعهد و مسئوليتي را در اينطور موارد متقبل نخواهند بود .
مضافاً اينكه بانكهاي عامل هيچ گونه تعهدي را جهت پرداخت به مجرد ارائه اسناد از جانب بانك كارگزار ندارند .

( اينكه با توجه به وضعيت فعلي در كشورمان و به تبع اعمال تحريم هاي اقتصادي و... فروشندگان كالا ترجيحاً ، اعتبارات تائيد شده را درخواست مينمايند بدين معني است كه پس از ارسال كالا و نهايتاً مبادله اسناد در قبال دريافت وجه اسناد مشكلي با بانك ها نداشته باشند ) .

انواع اعتبارات از نظر تسويه

• اعتبار اسنادي ديداري ( Sight L/C At )
در اين نوع اعتبارات ، پرداخت وجه اعتبار به مجرد ارائه اسناد حمل / معامله اسناد ( Negotiation ) مشروط بر انطباق كامل اسناد با دستور مندرج در متن L/C انجام ميشود .

• اعتبار اسنادي مدت دار ( Deffered Payment L/C ) :
در اين نوع اعتبارات وجهي هنگام ارائه اسناد پرداخت نميگردد ، زيرا سررسيد مدت دار بوده . و در آينده انجام خواهد پذيرفت ، لذا تعهد پرداخت در سررسيد لازم از طريق بانك گشايش كننده اعتبار انجام و درواقع اسناد بدون اخذ وجه در قبال اخذ وثائق / ساير تضمين هاي كافي به تشخيص بانك عامل مربوطه جهت ترخيص كالا در اختيار متقاضي قرار ميگيرد ،
يادآوري مهم :
لازم به توضيح است ، نبايستي اين ترم را با اعتبارات يوزانس اشتباه نمود زيرا ً در اين نوع از اعتبارات يك / چند فقره برات به ضميمه اسناد ارسال ، كه با توجه به قبولي آن از طريق خريدار در سررسيد مربوطه قابل پرداخت خواهد بود . چنانچه پرداخت اين " برات / براتها " از طريق بانك عامل تائيد و گواهي گردد مسئوليت و ريسك پرداخت به بانك گشايش كننده اعتبار انتقال مي يابد كه به اعتبارات پذيرشي يا Acceptance L/C ، معروف است .

• اعتبارات اسنادي تضميني ( Standby L/C )
اين قبيل معاملات بيشتر در ايالات متحده آمريكا متداول بوده و به اعتبارات اسنادي تضميني مشهور است و اخيراً در كشورهاي اروپائي نيز معمول گرديده است .
عملكرد اينگونه اعتبارات مشابه ضمانت نامه هاي ارزي ( Letter of Guarantee ) بوده كه جهت تضمين پرداخت بروات ، تضمين بازپرداخت پيش پرداختها و كالاهاي حمل شده و گاهي نيز جهت تضمين حسن انجام قراردادهاي تامين نصب كالا و ... بكار گرفته ميشود .

• اعتبار اسنادي چرخشي ( Revolving L/C )
در اينگونه اعتبارات ، كالا و يا خدمات موضوع اين L/C بدفعات در زمانهاي مشخص و با مبلغي معين مورد استفاده قرار ميگيرد ، براي مثال ذكر ميگردد اين اعتبار براي X مبلغ گشايش لكن تا سقف Y مبلغ قابل چرخش خواهد بود ، بدين معني كه پس از استفاده ذينفع قسمتي از اعتبار ، كه به نسبت زمان / مبلغ يا بصورت تجمعي يا غير تجمعي مجدداً براي مدت زمان و يا مبلغ خاصي فعال ميگردد .

• اعتبارات قابل انتقال ( Transfrable L/C )
كه بنا بدرخواست ذينفع اعتبار ، جهت پرداخت هزينه هاي توليدي / عرضه كنندگان محصول به اينگونه طرفهاي تجاري انتقال مي يابد .

• اعتبارات بند قرمز ( Red Clause )
در اين نوع از اعتبارات تمامي و يا قسمتي از وجه اعتبار قبل از حمل و ثبت سفارش به ذينفع پرداخت مي شود .
بعضاً فروشندگان كالا مبالغ معيني را تحت عنوان ( Advance – Down Payment ) پيش پرداخت قبل از ايفاي تعهداتش دريافت مينمايند ،
مبالغ ياد شده معمولاً جهت تامين مالي / توليد و فرآوري محصول صادراتي مورد نظر درخواست ، ضمناً متعهد ميگردند در صورت عدم توانائي جهت تامين محصول سفارشي مبلغ دريافتي را بهمراه بهره مربوطه به خريدار كالا مسترد دارند .
چون در اين نوع معاملات برون مرزي فروشندگان اعتمادي به خريدار كالا ندارند بنابراين شرط معاملات را مبتني بر پيش دريافت قسمتي از وجه كالا ، قبل از حمل مينمايند كه متاسفانه اخيراً نيز با عنايت به صدور بخشنامه هاي تحريم بر عليه كشورمان تقاضاي دريافت قسمتي از وجه L/C ها متداول گرديده كه كاري بس خطر آفرين بوده و البته ريسك عدم بازپرداخت را داشته و خريداران حتي الامكان از پرداخت چنين وجوهي بايستي خودداري نمايند ،
چنانچه مجبور باينكار گرديدند ابتدائاً ضمن در خواست يك فقره ضمانت نامه متقابل ( Counter Guarantee ) از فروشنده كالا ، ريسك عدم باز پرداخت وجه ياد شده را بدينوسيله پوشش دهند .
در ضمن چون در اين نوع اعتبارات " اجازه پرداخت وجه پيش از سررسيد" را در متن اعتبار با جمله قرمز مشخص مينمودند ، بدين جهت به اعتبار اسنادي بند قرمز معروف گرديده است .

 >بالا<